Przestępstwa przeciwko mieniu

Co grozi za oszustwo?

W skrócie: Oszustwo to doprowadzenie kogoś do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie w błąd. Grozi za nie od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Gdy szkoda dotyczy mienia znacznej wartości, kara rośnie do 10 lat.

Jaka kara grozi

Wypadek mniejszej wagi
grzywna, ograniczenie wolności albo do 2 lat

Gdy okoliczności czynu, np. niewielka szkoda i sposób działania, czynią go mniej poważnym. O tym decyduje sąd.

art. 286 § 3 kk
Oszustwo
od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności

Wprowadzenie w błąd albo wykorzystanie błędu lub niezdolności drugiej osoby, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Tak samo karane jest żądanie pieniędzy za zwrot zabranej rzeczy (§ 2).

art. 286 § 1 kk
Mienie znacznej wartości
od roku do 10 lat pozbawienia wolności

Gdy oszustwo dotyczy mienia znacznej wartości. Przy kwotach wielokrotnie większych kodeks przewiduje kary do 20, a nawet 25 lat.

art. 294 § 1 kk

Inne skutki skazania

  • Obowiązek naprawienia szkody, czyli zwrotu wyłudzonej kwoty (art. 46 kk).
  • Wpis do Krajowego Rejestru Karnego po prawomocnym skazaniu.
  • Równolegle możliwe roszczenia cywilne pokrzywdzonego.

Od czego zależy wymiar kary

Sąd bierze pod uwagę między innymi:

  • wysokość szkody i to, czy została naprawiona,
  • czy sprawca od początku działał z zamiarem oszukania (to kluczowe dla odróżnienia oszustwa od zwykłego długu),
  • liczba pokrzywdzonych i czas działania,
  • wcześniejsza karalność.

Jak wygląda postępowanie

  1. Zawiadomienie pokrzywdzonego i wszczęcie postępowania.
  2. Zabezpieczenie dowodów: przelewów, korespondencji, umów.
  3. Przesłuchanie i przedstawienie zarzutu z art. 286 kk.
  4. Akt oskarżenia albo umorzenie, jeśli brak dowodów zamiaru oszukania.
  5. Rozprawa i wyrok.

Masz zarzut albo wezwanie na przesłuchanie?

Każda sprawa wygląda inaczej. O tym, jaka kara realnie grozi w Twojej sytuacji, najlepiej porozmawiać z adwokatem jeszcze przed przesłuchaniem.

Jastrzębie-Zdrój, ul. 1 Maja 7 · Rybnik, ul. Miejska 11

Najczęstsze pytania

Czy niespłacona pożyczka to oszustwo?

Sam brak spłaty nie jest oszustwem. Przestępstwo zachodzi wtedy, gdy ktoś już w chwili zaciągania zobowiązania wprowadzał drugą stronę w błąd, np. co do swoich możliwości albo zamiaru spłaty.

Czy oszustwo wobec rodziny jest ścigane z urzędu?

Nie. Gdy pokrzywdzonym jest osoba najbliższa, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego (art. 286 § 4 kk).

Co to jest wyłudzenie?

W języku potocznym wyłudzenie to zwykle oszustwo z art. 286 kk. Wyłudzenie kredytu albo dotacji przez złożenie fałszywych dokumentów jest dodatkowo opisane w art. 297 kk.

Podstawa prawna

Stan prawny na 22 października 2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. Wymiar kary w konkretnej sprawie zależy od jej okoliczności i ocenia go sąd.

Sprawdź też